الکس کراینر دربارهٔ جنگهای تجاری، دلاریزدایی و سرگردانی راهبردی اروپا
۱) رویارویی کمسابقهٔ چین و آمریکا
کراینر میگوید سخنان تند تحلیلگر چینی، ویکتور گائو، نشان میدهد پکن تصمیم گرفته با زبان سخت با واشنگتن صحبت کند. او یادآوری میکند که چین سالها یوان را عمداً ضعیف نگه داشت تا مزیت صادراتی پیدا کند و غرب نیز به امید تبدیل چین به «پلیس جدید امپراتوری» این روند را تحمل کرد.
۲) از «شوک طلا»ی نیکسون تا پشت کردن شی جینپینگ
به باور کراینر، پس از قطع ارتباط دلار با طلا (۱۵ اوت ۱۹۷۱) الیگارشهای مالی لندن و والاستریت دریافتند دلار بدون پشتوانه در نهایت بیارزش میشود؛ بنابراین روی چین سرمایهگذاری کردند. تا حوالی ۲۰۰۸ چین «الگوی مطلوب» بود، اما با روی کار آمدن شی و سرپیچی او، پکن به دشمن شمارهٔ یک تبدیل شد.
۳) کیف ۳۸هزار یورویی و فرو ریختن «جذابیت لوکس»
ویدیویی نشان میدهد کیف هرمس با بهای واقعی ۱۵۰۰ یورو، ۳۸هزار یورو فروخته میشود، در حالی که همان کیف با لوگوی مشابه در چین فقط هزار یورو تمام میشود. کراینر میگوید این افشاگریها برندهای غربی را بیاعتبار میکند و «فاکتور زرق و برق» غرب در حال فرو ریختن است.
۴) تعرفههایی که معکوس عمل میکند
مثال نایکی: کفشی که در آمریکا ۱۰۰ دلار قیمت دارد، در چین ۱۰ دلار تولید میشود؛ تعرفهٔ ۲۵ درصدی فقط ۲٫۵ دلار به قیمت تمامشده اضافه میکند. یا مصرفکننده ۱۰۲٫۵ دلار میپردازد یا نایکی اندکی از سودش کم میکند. در عین حال مردم میتوانند همان کفش را مستقیم ۱۲ دلار بخرند.
۵) افت آمازون، رشد علیبابا
به گفتهٔ کراینر، بسیاری از کالاهای آمازون «موجود نیست» اما همان اجناس در سایتهای چینی با تحویل چندروزه یافت میشود. فروشندگان چینی حرفهایاند و بستههایشان همراه کاتالوگ میرسد.
۶) سردرگمی راهبردی اروپا
کراینر رهبران اتحادیه اروپا را «عمیقاً آشفته» توصیف میکند. آنها به حاشیه امن آمریکا خو گرفتهاند اما اکنون با مطالبهٔ ۵٪ تولید ناخالص داخلی برای دفاع روبهرو شدهاند؛ در واقع پیامی که میگوید «ما دیگر پشت شما نیستیم». صنایع به کشورهایی مثل مجارستان ــ که هنوز گاز ارزان روسیه میگیرند ــ مهاجرت میکنند.
۷) پیوند پنهان ناتو و اتحادیهٔ اروپا
او یادآوری میکند همهٔ کشورهای اروپای شرقی قبل از عضویت در اتحادیه، مجبور شدند عضو ناتو شوند؛ شرطی نانوشته که دستگاههای اطلاعاتی و صنایع دفاعی را زیر چتر واشنگتن میبرد.
۸) سناریوی حملهٔ اسرائیل به ایران
به باور کراینر، اگر اسرائیل تنها به ایران حمله کند «مثل این است که با مایک تایسون وارد رینگ شود» و شکست میخورد. نتانیاهو میخواهد آمریکا جنگ را «مالک» شود تا درگیری بزرگ شود و واشنگتن ناچار به اعزام نیرو گردد.
۹) سامانهٔ پرداخت جدید بریکس و کنار گذاشتن دلار
او به معاملهٔ مستقیم رنمینبی – رئال میان چین و برزیل اشاره میکند و آن را گامی بزرگ در مسیر «دلاریزدایی» میداند. کراینر پیشبینی میکند آمریکا سرانجام مجبور میشود به عنوان «مهمان مودب» به سامانهٔ بریکس بپیوندد.
۱۰) چرا لغو تحریمها دشوار است؟
کراینر معتقد است مجتمع نظامی ـ صنعتی آمریکا، شرکتهای انرژی و بانکها از جنگ و تحریم سود میبرند؛ بنابراین با هر تلاشی برای رفع تحریمهای ایران و روسیه مقابله میکنند. ارزانشدن نفت با بازگشت کامل ایران به بازار، ترازنامهٔ غولهای نفتی و بانکهای غربی را متزلزل میکند.
۱۱) مجتمع نظامی – صنعتی؛ انگل اقتصادی
او میگوید آمریکا با ۸۰۰ پایگاه خارجی و جنگهای بیپایان «از لحاظ نظامی و اقتصادی خسته شده است.» افغانستان ۳ تریلیون دلار هزینه داشت و با پیروزی طالبان پایان یافت؛ اوکراین نیز عملاً شکست آمریکا بود نه صرفاً کیف.
۱۲) نقش ترامپ و تیمش
گزارشها دربارهٔ ترامپ متضاد است: برخی او را «بدون تمرکز و اهل شلیک از کمر» توصیف میکنند، اما کراینر میگوید کارمندان ردهٔ میانی دولتش «بسیار مطلع و آمادهاند» و افسران ارتش در نهایت میتوانند جلوی ماجراجوییهای نیوکانی را بگیرند.
جمعبندی
رشتهای که کراینر از جنگ تجاری تا بحران اروپا و خاورمیانه میکشد یک پیام دارد: قدرت جهانی در حال جابهجایی است، زیرا اطلاعات، تولید و پول از دروازهبانهای قدیمی عبور میکنند. پلتفرمهای پرداخت نو، خرید مستقیم از کارخانه و ابتکارات پولی بریکس قابل برگشت نیستند. انتخاب آمریکا میان «پلیس جهان» ماندن یا «مهمان مودب در ضیافت جهانی» بودن، سرنوشت دههٔ آینده را رقم میزند.




